Gjendra Tiroide

Çfarë është gjëndra tiroide dhe ndikimi i saj në organizëm?



Gjëndra tiroide ndodhet në pjesën e përparme të qafës. Ka dy lobe, të djathtë dhe të majtë, që i japin strukturës formën e fluturës. Hormonet e prodhuara nga kjo gjendër kontrollojnë metabolizmin e trupit dhe proceset me të cilat ai përdor energjinë si: rrahjet e zemrës, Sistemin nervor qendror dhe periferik, frymëmarrjen, peshën e trupit, muskujt, ciklin menstrual, temperaturën trupore, nivelet e kolesterolit dhe shumë të tjera. Anomalitë e funksionit të tiroides mund të përshpejtojnë ose të ngadalësojnë këto proçese metabolike, të cilat mund të çojnë në një manifestim të gjërë simptomash, shpeshherë jo specifike.

Kush njihen si shkaktarët e keqfunksionimit të gjëndrave tiroide?



1 – Për funksionimin siç duhet të gjëndrës tiroide, është shumë i rëndësishëm niveli Jodit në organizëm. Duhet të kemi parasysh që si mbingarkesa ashtu dhe mungesa me Jod mund të ndikojnë në funksionin e gjëndrës.
2 – Stresi dhe gjëndrat adrenale. Kortizoli është një hormon që prodhohet nga gjëndrat adrenale, në nivele më të larta në periudha me stres. Mund të ndikojë në funksionim duke bllokuar konvertimin e T4 ne T3 që është hormoni aktiv i gjëndrës tiroide.
3 – Nivelet e larta të estrogjenit janë një faktor tjetër që interferon në prodhimin e hormoneve të tiroides.
4 – Toksinat në mjedis dhe metalet e rënda siç është toxiciteti nga mërkuri.
5 – Parazitët në zorrë.
6 – Nivelet e elementeve si hekuri, jodi dhe seleniumi janë shumë të rëndësishëm për prodhimin e hormoneve të tiroides.
7 – Gjëndra pituitare që prodhon hormonin TSh shumë i rëndësishëm për funksionin e tiroides. Stresi mund të ngadalesojë funksionimin e saj 8- nivelet e vit D- mendohet se VD luan rol në imunitet, prandaj nivelet e ulëta të saj mund të lidhen me sëmundje autoimune, përfshire këtu dhe tiroiden.
9 – Sistemi imunitar është një tjëtër shkaktar për keqfunksionimin e gjëndrave tiroide. Nëse kemi një patologji tjetër autoimune, është mjaft probabël që të kemi dhe një sëmundje autoimune në tiroide.
10 – Ushqimet goitrogenike: ushqime të tilla si brokoli, lulelakra, soja mund të ndikojnë në formimin e strumës për shkak të sasisë së jodit që përmbajnë.
Pacientet me patologji të gjëndrës tiroide duhet të bëjnë një jetë të shëndetshme me një dietë të pasur ushqimore.

Sa të përhapura janë dhe cilat janë kategoritë më të prekura?



Patologjitë e gjëndrës tiroide janë patologji shumë të shpeshta në vendin tonë. Shqiperia ka qënë një vend me deficiencë Jodike deri në vitin 1985 ku filloi përdorimi i kripës së jodizuar, prandaj në praktikën klinike gjejmë shpesh pacientë me strume të formave të ndryshme që kerkojne zgjidhje. Gjejmë hasje të patologjive autoimune siç janë Tiroiditi kronik Hashimoto, apo sëmundja Graves që prekin kryesisht femrat. Kanceri i tiroides është dyfishuar në tre dekadat e fundit. Prek çdo moshë, por arrin pikun e shfaqjes në dekadën e tretë dhe të katërt të jetës dhe është tre herë më i shpeshtë te femrat se te meshkujt.

Cilat simptomat tek një tiroid i sëmurë që prodhon jod me pakicë, që mund ta orientojë për ndihmë mjekesore?



Deficienca jodike është një nga shkaqet më kryesore të hipotiroidizmit (uljes së funksionit të tiroides). Manifestohet me shumë shenja dhe simptoma, disa jospecifike të cilat vonojnë diagnozën e sëmundjes. Pacientët ankojnë për lodhje, shtim në peshë, dobësi trupore. Mund të kenë flokë të hollë, lëkurë të thatë, thonj që këputen shpejt, ndryshime në ciklin hormonal tek femrat, bëhen intolerantë ndaj të ftohtit. Një karakteristike e deficiencës jodike është dhe zmadhimi i tiroides, shfaqja e të ashtuquajturës strume që shpesh herë i sjell pacientët tek mjeku. Në varësi të madhësisë së strumës, pacienti mund të manifestojë dhe simptoma të tilla si dispne, vështirësi për tu gëlltitur (disfagi), ulje e kapacitetit për ushtrimet, ngjirje zeri. Tek fëmijët Jodi është një element kyç në zhvillimin e sistemit nervor qëndror prandaj një kujdes i veçante duhet treguar tek nënat shtatëzana, ku funksioni i tiroides duhet të jetë brenda normës.

Kur tiroidja prodhon më tepër çfarë ndodh?



Këta pacientë janë shpeshherë nervozë, të irrituar, anksiozë, kanë dridhje trupi të shprëhur, dridhje te duarve. Crregullimet e humorit janë të shpeshta dhe ankojnë një lodhje dhe dobësi trupore të shprehur. Mund të kenë rritje të rrahjeve të zemrës (takikardi) ose dhe çrregullime të ritmit si rezultat i rritjes së prodhimit të hormoneve të tiroides. Ankojnë për një rënie të shprehur në peshë dhe intolerancë ndaj të nxehtit. Shpesh herë mund të vënë re zmadhimin e tiroides në formën e një nodusi mbi sipërfaqen e lekurës.

Cilat janë ekzaminimet që e ndihmojnë pacientin të diagnostikojë tiroiden?



Është e rëndësishme që ne ti vemë veshin ankesave që na dikton organizmi ynë për ti kapur në kohë sëmundjet. Një pacient me simptomat që listova më siper duhet të paraqitet menjëherë tek mjeku endokrinolog për ekzaminime të mëtejshme imazherike dhe analiza. Pasi vleresohet funksioni i gjëndrës tiroide me analizat (analizat kryesore janë TSH, ft4, ft3, anti Tpo, anti Tg, antiTsh rec), mjeku në varësi të situatës mund të drejtojë pacientin për eko, skaner apo shintigrafi, qoftë për të diagnostikuar shkakun apo dhe për të vlerësuar ecurinë e trajtimit. Pacientet duhet t`i kushtojnë rëndësi ankesave,m shpesh herë jospecifike që ka organizmi i tyre, për t`u drejtuar në kohë tek specialisti. Anameza familjare ka një rëndësi të madhe në patologjitë e tiroides, prandaj duhet pasur parasysh dhe nga popullata. Rekomandohet gjithmonë një dietë e shëndetshme dhe aktivitet fizik i rregullt.


OPERIMI I GJENDRES TIROIDE (TIROIDEEKTOMIA)



Tiroideektomia është heqja kirurgjikale e të gjithë ose një pjese të gjëndrës tiroide. Gjëndra tiroide (glandula tireodea) është një gjëndër në formë fluture e vendosur në bazën e qafës tuaj, pikërisht poshtë mollës së Adamit. Gjëndra tiroide është një nga gjëndrat endokrine më të rëndësishme në trup, sepse hormonet që i sekreton ajo rregullojnë metabolizmin (shkalla dhe ritmi në të cilin trupi shndërron ushqimin në energji, si dhe mënyra se si e shpenzon atë energji). Ajo kontrollon mënyrën dhe procesin në të cilin indet përdorin ushqimin dhe kimikatet për të prodhuar energji. Ajo lidhet gjithashtu me krijimin e nxehtësisë së trupit dhe forcën e muskujve, pushimin dhe zhvillimin e trupit, si dhe shpërndarjen dhe mirëmbajtjen e lëngjeve dhe kripës në trup.
Tiroideektomia përdoret për të trajtuar çrregullime të ndryshme të gjëndrës tiroide, të tilla si kanceri, zmadhimi jo kanceroz i gjëndrës tiroide (gusha) dhe te gjëndra tiroide tepër aktive (hipertiroidizmi).
Se sa prej gjëndrës tiroide hiqet gjatë tiroidektomisë varet nga arsyeja e operacionit. Nëse ju duhet të hiqni vetëm një pjesë të gjëndrës tiroide (tiroidektomia e pjesshme), gjëndra tiroide mund të funksionojë normalisht pas operacionit. Nëse ju duhet të hiqni të gjithë gjëndrën tiroide (tiroidektomia totale), keni nevojë për trajtim ditor perjetshem me hormon sintetikë tiroidene (levotiroksinë) për të zëvendësuar funksionin natyror të gjëndrës tuaj tiroide.

Pse bëhet tiroidektomia

Mjeku juaj mund të rekomandojë tiroidektomi nëse keni gjendje të tilla si:
* Kancer të gjëndrës tiroide
* Kanceri është arsyeja më e zakonshme për tiroidektomi.
* Zgjerimi jo kanceroz i gjëndrës tiroide (gushës)
* Heqja e të gjithë ose një pjese të gjëndrës tiroide është një mundësi nëse keni një strumë të madhe që nuk është e rehatshme ose shkakton vështirësi në frymëmarrje ose gëlltitje ose, në disa raste, nëse struma po shkakton hipertireozë.

Gjëndra Tiroide tepëraktive (hipertiroidizëm) Hipertiroidizmi është një gjendje në të cilën gjëndra tiroide prodhon shumë hormone. Nëse keni probleme me barnat antitiroidene (metamizol, propiltiouracil) dhe nuk doni terapi me jod radioaktiv, tiroidektomia mund të jetë një mundësi. Noduset papërcaktuara ose të dyshimta të gjëndrës tiroide Disa noduse ose me i quajt ndryshe gunga të gjëndrës tiroide nuk mund të identifikohen se a janë kanceroze apo jo kanceroze pas testimit të një mostre nga një biopsi e punksionit të tiroides me gjilpërë të hollë. Mjekët mund të rekomandojnë që njerëzit me këto noduse ose gunga të bëjnë tiroidektomi nëse noduset kanë një rrezik në rritje për të qenë kancerozë.

Rreziqet e tiroidektomisë

Tiroideektomia është përgjithësisht një procedurë e sigurt. Por si me çdo operacion, tiroidektomia mbart një rrezik të komplikimeve.

Komplikimet e mundshme përfshijnë:

* Gjakderdhjen
* Infeksionin
Nivele të ulëta të hormoneve paratiroide (hipoparatiroidizëm) të shkaktuara nga dëmtimi kirurgjikal ose heqja e gjëndrave paratiroide. Këto gjëndra janë të vendosura prapa gjëndrës tiroide tuaj dhe rregullojnë kalciumin në gjak. Hipoparatiroidizmi mund të shkaktojë mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash ose ngërçesh për shkak të niveleve të ulëta të kalciumit në gjak. Obstruktion të rrugëve të frymëmarrjes të shkaktuara nga gjakderdhja. Zëri i përhershëm i ngjirur ose i dobët për shkak të dëmtimit të nervit.

Rezultatet e tiroidektomisë

Efektet afatgjata të tiroidektomisë varen se a hiqet vetëm një pjesë e gjëndrës tiroide (tiroidektomia e pjesshme) apo e gjithë gjëndra tiroide (tiroidektomia e plotë).

Tiroidektomia e pjesshme

Nëse hiqet vetëm një pjesë e gjëndrës tiroide, pjesa e mbetur zakonisht merr funksionin e të gjithë gjëndrës tiroide. Kështu që mund të mos keni nevojë për terapi me hormone tiroidene.

Tiroidektomia e plotë

Nëse e gjithë gjëndra tiroide e juaj hiqet, trupi juaj nuk mund të bëjë hormone. Pa zëvendësim, do të zhvilloni shenja dhe simptoma të tiroides joaktive (hipotiroidizëm). Prandaj, ju duhet të merrni një pilulë çdo ditë që përmban hormonin sintetik të tiroides levotiroksinë. Ky zëvendësim i hormoneve është identik me hormonin e bërë normalisht nga gjëndra tiroide dhe kryen të gjitha funksionet e njëjta. Mjeku juaj do të testojë gjakun tuaj për të percaktuar dozën ditore të levotiroksinës.